Blog Alle berichten

Het inpassen van de ICD keuzehulp in het zorgtraject een complexe uitdaging?

Het cardiologieteam in het Haga Ziekenhuis is in 2018 gestart met het gebruik van de ICD keuzehulp ter ondersteuning van Samen beslissen. De ICD keuzehulp is sindsdien standaard onderdeel van de werkwijze. Dat is opvallend, want het inpassen van de ICD keuzehulp in het zorgtraject blijkt vaak een complexe uitdaging. ICD technicus Caroline Haas vertelt over haar ervaringen en geeft handige tips voor teams die nog gaan starten.

Wat is de reden dat jullie de ICD keuzehulp zijn gaan inzetten?

“We kregen de mogelijkheid om de ICD keuzehulp eerst in studieverband te implementeren. Parallel daaraan werd in meerdere klinieken geëvalueerd klinieken wat de meerwaarde voor zowel de patiënt als voor ons als cardiologieteam. Daarnaast hoorden we ook dat ook binnen ons ziekenhuis op steeds meer afdelingen op deze wijze gewerkt wordt. Dus we wilden het zeker een kans geven.”

Welke meerwaarde merk je tijdens je gesprekken als patiënten de keuzehulp hebben gebruikt?

“Het biedt een mooie aanvulling op het uitgebreide informatiepakket dat wij al hebben. De keuzehulp biedt duidelijke en gestructureerde informatie voor patiënten. Ze gaan daardoor beter voorbereid het vervolggesprek in. Sommige patiënten geven bij het uitreiken aan dat ze al wel bekend zijn met de aandoening. Dan probeer ik ze toch aan te sporen om de keuzehulp te doorlopen door te zeggen: ‘Het is leuk en goed om te lezen, je kunt bijvoorbeeld ook zien hoe je hartritme werkt.’ Ook dan gebruikt nog niet iedereen het, maar als ze daar bewust voor kiezen is dat prima.”

Caroline legt vervolgens uit dat voor haar de grootste meerwaarde van de keuzehulp ligt bij een kleine groep patiënten die de keuze moeten maken over wel of niet wisselen van de ICD als de batterij bijna op is. “Bij gesprekken over wissels merk je dat de grote groep ook na het invullen van de keuzehulp voor een wissel kiest zonder enige twijfel. Er is echter een kleine groep patiënten die door de keuzehulp bewust wordt gemaakt dat een wissel niet hoéft, maar dat stilletjes inslapen misschien ook wel een prettige optie is. Het is dan heel waardevol dat je deze groep mensen er door het gebruik van de keuzehulp iets makkelijker eruit pikt. Ook al is het maar een handjevol mensen.“

"De grootste meerwaarde van de keuzehulp ligt bij een kleine groep patiënten die de keuze moeten maken over wel of niet wisselen van de ICD. Zij worden door de keuzehulp bewust gemaakt dat een wissel niet hoéft."

De logistiek voor ICD voorlichting is best ingewikkeld, hoe heb je de keuzehulp ingepast in het zorgtraject?

Er zijn drie routes te onderscheiden:

  1. Patiënten die in aanmerking komen voor een ICD implantatie ter preventie van een levensbedreigende hartritmestoornis (primaire preventie). Zij krijgen de keuzehulp via de ‘poliklinische route’.
  2. Patiënten die in aanmerking komen voor een ICD implantatie nadat ze een levensbedreigende hartritmestoornis hebben doorgemaakt (secundaire preventie). Zij krijgen de keuzehulp via de ‘klinische route’.
  3. Patiënten die al een ICD hebben waarbij de batterij bijna op is, en daardoor in aanmerking komen voor een ICD wissel.

1. Poliklinische route
“Een patiënt wordt aangemeld voor een ICD. Daarna wordt de indicatie beoordeeld door de device cardioloog. Het planbureau stuurt vervolgens alle informatie naar de patiënt, inclusief de keuzehulp en plant datum in voor het gesprek met de ICD technicus.
Voor die tijd leest de patiënt de informatie en doorloopt de keuzehulp. Tijdens het gesprek met de ICD technicus besluiten we dan of een patiënt wel of niet de ICD wil.

2. Klinische route
In het ideale geval spreken we 's ochtends de patiënt. Dan geven we beknopte uitleg over de ICD en geven we de ICD keuzehulp mee. Patiënten hebben hier een computer op de kamer waarop ze de keuzehulp kunnen doornemen. 's Middags nemen we dan uitgebreid de tijd voor het voorlichtingsgesprek. Als patiënten de keuzehulp hebben gebruikt, merken we dat onze gesprekken meestal makkelijker verlopen. Heel veel vragen zijn dan al beantwoord.

3. Wissels
In de agenda van de cardiologen hebben we standaard een aantal consulten gereserveerd om wissels te bespreken. Als de ICD technicus tijdens de controle ziet dat een device (bijna) gewisseld moet worden (near ERI) reiken we de keuzehulp uit aan de patiënt en plannen we een consult in bij de cardioloog. Als de patiënt op afstand wordt gemonitord, bellen we naar de patiënt toe om het uit te leggen, en sturen we de keuzehulp per post toe. Tijdens het consult met de cardioloog kunnen ze dan bespreken of ze een nieuwe ICD willen of niet. En in het geval ze ook een pacemaker (CRT) met ICD functie hebben, bespreken we de mogelijkheid tot een downgrade. Na het consult kan dan het vervolg gepland worden.

Hoe hebben jullie ervoor gezorgd dat het hele team volgens deze werkwijze is gaan werken?

Mede doordat we als ICD technici alle voorlichtingsgesprekken doen, werken we hier met een niet al te groot team. Dat is een voordeel. Ook helpt het mee dat we er als ICD technici allemaal hetzelfde in staan. Het secretariaat stuurt bij elke patiënt die in aanmerking komt standaard de ICD keuzehulp mee in het informatiepakket. De brief die hierbij gestuurd wordt, hebben we aangepast. Daarin wordt nu verwezen naar de keuzehulp en is het verzoek opgenomen om deze voorafgaand aan het consult door te nemen. Het kan daardoor niet vergeten worden.

"Als iedereen de keuzehulp een keertje heeft ingekeken, dan ga je als team met dezelfde basiskennis van start."

Hebben jullie tips voor andere teams die gaan starten?

“Laat bij start het hele team de keuzehulp een keer doorlopen, het is belangrijk dat iedereen heeft gezien wat er precies in de keuzehulp staat en hoe informatief dat is. Daarnaast is het essentieel om de logistiek voorafgaand aan de start goed in te regelen. Zo is het echt heel fijn dat ons planbureau standaard de patiënten van te voren informeert en een voorlichtingsgesprek met hen inplant.”


Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad
De ICD keuzehulp is een initiatief van de NVVC en ontwikkeld door ZorgKeuzeLab in samenwerking met een team van cardiologen, patiëntenvereniging Stichting ICD dragers Nederland en een expert- en patiëntpanel.

De keuzehulp is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie, patiëntenvereniging Harteraad en patiëntenvereniging Stichting ICD Dragers Nederland (STIN).

Ook aan de slag in jouw ziekenhuis?

Wilt u een keuzehulp op proef uitproberen?
Neem contact op met Annette via: annette@zorgkeuzelab.nl.

Meer informatie over de ICD keuzehulp.

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Als patiënt heb je recht op samen beslissen

18 april is het de Europese dag van de Rechten van de patiënt. Als patiënt heb je allerlei rechten en plichten, waaronder het recht op samen te beslissen over je behandeling.

Patiënten én zorgverleners hebben beide rechten en plichten. Deze rechten zijn vastgelegd in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO). Zo heb je als patiënt recht op informatie over je ziekte, behandeling en mogelijke gevolgen daarvan.

Elke patiënt een eerlijke keuze

Vanaf 1 januari 2020 zijn deze rechten verder uitgebreid en heb je als patiënt ook recht om samen te beslissen over de behandeling. Om dit te kunnen doen, heb je als patiënt relevante informatie nodig. Ook is het belangrijk om persoonlijke afwegingen op een rij te zetten en deze te bespreken met je zorgverleners.

Keuzehulpen ondersteunen samen beslissen

Bij samen beslissen nemen patiënt en zorgverleners samen de beslissing over de behandeling die het beste past bij de patiënt. Onze keuzehulpen informeren patiënten en hun dierbaren over de ziekte, behandelmogelijkheden in heel Nederland en persoonlijke consequenties. Ook geven ze zorgverleners inzicht in de wensen en zorgen van een patiënt. Zo kunnen patiënten en zorgverleners een goed gesprek voeren en samen beslissen over de best passende behandelkeuze.

Meer over de WGBO

Kijk op de website van de Patiëntenfederatie en de Rijksoverheid.

Want als je goed op de hoogte bent van welke rechten je hebt, dan is het makkelijker om je zorgverlener of zorgorganisatie te vragen naar de ondersteuning die jij daarbij nodig hebt!

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

‘De Dikkedarmkanker keuzehulp hielp me nadenken over mijn toekomst’

Jarenlang dachten artsen dat de klachten van Loes van Gool (63) voortkwamen uit haar maagverkleining. Maar zelf voelde ze dat de oorzaak ergens anders lag. Na flink aandringen op een bloedonderzoek, kreeg ze in juli 2020 nieuws dat insloeg als een bom: uitgezaaide dikkedarmkanker. ‘Ik had geen idee wat ik moest doen’, zegt ze achteraf. De Dikkedarmkanker keuzehulp hielp haar meer grip te krijgen op de situatie.

"De keuzehulp maakt duidelijk welke behandelplannen er zijn. De vragenlijst over mijn voorkeuren hielp me om op een praktische manier na te denken over mijn toekomst."

De diagnose bevestigde wat Loes al dacht: haar vermoeidheid, buikpijn en beroerdheid hadden niks te maken met haar maagverkleining. ‘Ik kwam in een rollercoaster. Allerlei emoties, vragen en scenario’s schoten door mijn hoofd. Gelukkig bood de Dikkedarmkanker keuzehulp hulp.

Deze tool maakt duidelijk welke behandelplannen er zijn. De vragenlijst over mijn voorkeuren hielp me om op een praktische manier na te denken over mijn toekomst. Zo werd me gevraagd of ik het erg vond om kaal te worden of vaak naar de wc te moeten. Kaal worden vond ik geen probleem, maar vaak naar de wc moeten leek me onhandig. Zo bracht de keuzehulp meer lijn in mijn wensen.’

Samen beslissen
De Dikkedarmkanker keuzehulp helpt patiënten en haar behandelaren om samen te beslissingen te nemen. Samen beslissen is het proces waarin de arts en de patiënt gezamenlijk bespreken welk medisch beleid het beste bij de patiënt past.

Bij uitgezaaide dikkedarmkanker is dit extra van belang omdat patiënten regelmatig voor een moeilijke keuze staan: ‘Vind je levensverlenging minder belangrijk dan optimale kwaliteit van leven? Of wil je zo lang mogelijk leven en zijn bijwerkingen van een potentieel zware behandeling dat waard? Waar liggen je grenzen als patiënt?’

De keuzehulp zet alle behandelopties en mogelijke bijwerkingen van medicatie overzichtelijk op een rij voor voor de patiënt bij behandelingen door zowel de huisarts als specialisten. Inmiddels hebben een groeiend aantal oncologieteams deze werkwijze omarmd en wordt in 15 ziekenhuizen de keuzehulp ingezet als vast onderdeel van het zorgtraject. Voor meer informatie kun je terecht op ddk.keuzehulp.nl

Geen pijn

Eén ding stond voor Loes als een paal boven water. Ze wilde niet lijden. ‘Kwaliteit van leven is voor mij heel belangrijk en daar hoort pijn niet bij. Je ziek voelen vind ik vreselijk. Voordat mijn behandeling startte was ik zó beroerd. Ik lag alleen maar op de bank, terwijl ik normaal heel actief ben. Ik kon niet eens meer traplopen zonder compleet buiten adem te raken. Koken was er ook niet meer bij, en dat is nog wel mijn grote passie.’

Tevreden patiënt

Inmiddels gaat het stukken beter met Loes. Dat komt door haar behandeling in het UMC Utrecht, zegt ze. ‘Ik volg geen chemokuren, voor mijn type darmkanker was er een mogelijkheid om deel te nemen aan een onderzoek waarin het effect van immuuntherapie werd onderzocht. Hier heb ik in toegestemd waardoor ik immuuntherapie kreeg. Nou, bij mij werkt het goed! Mijn tumoren zijn zelfs meer dan twintig procent kleiner geworden en ik voel me kiplekker.

Wat dit betekent voor mijn prognose is niet duidelijk, maar ik hoop dat ik er met dit medicijn nog wat jaartjes bij krijg. Ook andere patiënten met dezelfde diagnose hebben inmiddels goede ervaringen met immuuntherapie. Daardoor is immuuntherapie recent toegevoegd als mogelijke behandelmethode voor mensen in mijn situatie.’

Steentje bijdragen

Dat Loes zich zo goed voelt is een grote opluchting. De kunstenares heeft zelfs nog energie over om zich in te zetten voor UMC Utrecht. ‘Ik beschilder stenen en keien, en verkoop ze om het onderzoek van UMC naar dikkedarmkanker te steunen. Een hype in Noord-Brabant bracht me op het idee. Tijdens de coronacrisis beschilderen mensen massaal stenen. Vervolgens leggen ze de stenen buiten neer, in de hoop dat iemand ze vindt en er blij van wordt.

"Ik ben heel dankbaar dat ik me nu zo goed voel én dat ik op een persoonlijke manier iets kan bijdragen aan onderzoek naar dikkedarmkanker."

‘Zelf leg ik ook stenen weg om anderen een hart onder de riem te steken, bijvoorbeeld in het UMC Utrecht’. Steeds vaker hoorde ik dat mensen mijn stenen wel wilden hebben en zelfs bereid waren om ervoor te betalen. Inmiddels heb ik met mijn beschilderde stenen zo’n drieduizend euro opgehaald voor het UMC. Ik weet niet wat de toekomst me brengt, maar ik ben heel dankbaar dat ik me nu zo goed voel én dat ik op een persoonlijke manier iets kan bijdragen aan onderzoek naar dikkedarmkanker.’

Doorontwikkeling keuzehulp

De Dikkedarmkanker keuzehulp is een initiatief van de Maag Lever Darm Stichting die in 2015 is ontwikkeld door medisch experts in samenwerking met patiëntenvereniging Stichting Darmkanker Nederland ZorgKeuzeLab. De keuzehulp is tussentijds geüpdatet aan de hand van nieuwe medische ontwikkelingen.

Nu, na ruim 5 jaar, wordt de keuzehulp met de hulp van patiënten en medisch experts geëvalueerd en uitgebreid. Aansluitend zal de keuzehulp worden geïmplementeerd in ziekenhuizen die op dit moment nog geen gebruik maken van de keuzehulp. Ons doel; zoveel mogelijk patiënten, zoals Loes, én behandelaren ondersteunen bij het samen beslissen in de spreekkamer.

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

De CVA keuzehulp: eerste klinisch toepasbare keuzehulp in Nederland

Keuzehulpen worden in de zorg gebruikt om mensen samen met hun zorgverlener te laten beslissen bij de keuze voor een behandeling of een zorgaanbieder. De CVA keuzehulp is ontwikkeld voor patiënten die met een beroerte zijn opgenomen in het ziekenhuis. De keuzehulp ondersteunt hen bij de keuze voor een verblijfplaats na opname (de ontslagbestemming).

Samen beslissen over de ontslagbestemming

CVA staat voor cerebrovasculair accident. Dit wordt ook vaak 'beroerte' of 'stroke' genoemd. De CVA keuzehulp is ontwikkeld omdat patiënten met een herseninfarct en hersenbloeding behoefte hebben aan duidelijke informatie over wat hen is overkomen en wat en welke vervolgbehandelingen zij kunnen verwachten op de verschillende ontslagbestemmingen, zoals thuis, op een revalidatieafdeling van het verpleeghuis of in het revalidatiecentrum. De CVA keuzehulp is daarmee de eerste keuzehulp in Nederland die toegepast kan worden in de kliniek. De eerste ervaringen van patiënten en zorgverleners zijn positief.


In de keuzehulp krijgen patiënten op basis van de ernst van hun CVA en hun leeftijd inzicht in de ontslagbestemming van andere, vergelijkbare patiënten. De keuzehulp is ontwikkeld in samenwerking met patiënten en patiëntenvereniging Hersenletsel.nl. Ook is de keuzehulp uitgebreid getest onder patiënten.

Wensen en prioriteiten van patiënt voorop

De meeste Santeon ziekenhuizen hebben de CVA keuzehulp al in gebruik. Inmiddels is de keuzehulp al 350 keer uitgereikt aan patiënten. CVA-patiënt Marc Heesterbeek is enthousiast over de keuzehulp: “Als patiënt voel ik me nu meer gehoord en ben ik gemotiveerder omdat mijn prioriteiten voorop staan in mijn herstel.” In dit filmpje vertelt Heesterbeek over zijn ervaringen met de CVA keuzehulp.

"Ik voel me meer gehoord en ben gemotiveerder omdat mijn prioriteiten voorop staan in mijn herstel."
- CVA-patiënt Marc Heesterbeek

Ook de eerste ervaringen van verpleegkundigen, paramedici en artsen zijn positief. Prof. dr. Renske van den Berg-Vos, neuroloog in OLVG: “Het gebruik van de CVA keuzehulp hebben we gedaan met het hele multidisciplinaire team. Alle zorgverleners rondom de CVA-patiënt zijn betrokken en gemotiveerd om deze verandering door te voeren. Samen met de patiënt verbeteren we op deze manier de zorg.”

"Alle zorgverleners rondom de CVA-patiënt zijn betrokken en gemotiveerd. Samen met de patiënt verbeteren we op deze manier de zorg."
- Prof. dr. Renske van den Berg-Vos, neuroloog, OLVG

Verpleegkundig specialist Wilma Pellikaan, werkzaam in het St. Antonius ziekenhuis in Nieuwegein: “Ondanks de acute en stressvolle situatie van een opname zorgt de CVA keuzehulp ervoor dat de wensen van de patiënt gezien en gehoord worden. Het gebruik van de keuzehulp zorgt voor een andere manier van werken, waarbij de patiënt en het team samen zoeken naar de beste optie in de ontslagbestemming.”

Informatie op maat

De ontwikkeling van de CVA keuzehulp is onderdeel van het Experiment Uitkomstindicatoren van Santeon, waarmee uitkomstinformatie toegankelijk wordt gemaakt in de spreekkamer of in de kliniek. Patiënten krijgen op maat informatie over zorguitkomsten, zodat zij – samen met hun zorgverlener – beter kunnen beslissen over welke zorg het beste bij hen past. De CVA keuzehulp is via ontwikkel- en implementatiepartner ZorgKeuzeLab beschikbaar voor alle zorgverleners en ziekenhuizen in Nederland.

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Samen beslissen bij darmkanker

Jaarlijks krijgen bijna 13.000 mensen in Nederland darmkanker. Maart is internationaal uitgeroepen tot darmkankermaand om aandacht te vragen voor deze ziekte die veel impact heeft op het leven van patiënten en naasten. Onze Dikkedarmkanker keuzehulp ondersteunt mensen met uitgezaaide darmkanker en hun behandelaren bij de keuze voor de best passende behandeling.

Waarom samen beslissen?

Samen beslissen is het proces waarin de arts en de patiënt gezamenlijk bespreken welk medisch beleid het beste bij de patiënt past. Bij uitgezaaide dikkedarmkanker staan patiënten voor een moeilijke keuze: Willen ze een korter leven van betere kwaliteit? Of een zo lang mogelijk leven, dat waarschijnlijk zwaarder is door de impact van behandelingen?

"Een patiënt gaf de indruk alle middelen te willen gebruiken om zijn leven te verlengen. Na het doorlopen van de keuzehulp kwam hij terug met de conclusie dat hij de tijd die hem nog restte zo prettig mogelijk wilde doorbrengen, ook al zou dat een verkorting van zijn levensduur inhouden. Dat soort verrassingen kom je tegen. Het is goed dat de patiënt het thuis nog eens rustig op een rij heeft kunnen zetten."
- Dr. P. Nieboer, Internist, Wilhelmina Ziekenhuis

"De keuzehulp was een zeer goed hulpmiddel bij het maken van een keuze voor het juiste behandelplan. Je krijgt inzicht in de mogelijkheden en wat de medicijnen kunnen doen. Zo kan je een beeld vormen wat er de komende periode op je pad komt qua behandeling. Ook is het fijn om op deze manier de informatie te kunnen delen met je familie."
- Patiënt

Duidelijk overzicht van behandelopties en bijwerkingen

De Dikkedarmkanker keuzehulp zet alle behandelopties en mogelijke bijwerkingen van medicatie overzichtelijk op een rij voor eerste en laterelijns behandelingen.

De keuzehulp werd in 2016 ontwikkeld door de Maag Lever Darm Stichting, een team van internist-oncologen, ZorgKeuzelab en patiëntenvereniging Darmkanker Nederland. Een van de initiatiefnemers is prof. dr. Miriam Koopman, internist-oncoloog in het UMC Utrecht.

"Voor mensen met uitgezaaide dikkedarmkanker zijn er veel behandelopties. Deze hebben allemaal vergelijkbare gezondheidseffecten, maar een andere impact op het dagelijks leven. Er bestond geen duidelijk overzicht van die behandelingen en hun bijwerkingen. De keuzehulp biedt dat overzicht wel. Voor artsen, maar zeker ook voor patiënten. Het laat ze zien dat ze een keuze hebben. Ook geeft het duidelijk aan wat er nog mogelijk is indien de eerste behandeling niet (meer) aanslaat."
- Prof. dr. M. Koopman, Internist-oncoloog, UMC Utrecht

Zorgverleners geven aan de volgende meerwaarde te ervaren bij gebruik van de keuzehulp

  • Patiënten komen beter voorbereid naar de vervolgafspraak.
  • Je krijgt een beter beeld van wat er belangrijk is voor de patiënt.
  • Patiënten zijn meer tevreden over de behandelkeuze.
  • Patiënten hebben een concreter beeld van wat ze kunnen verwachten van de behandeling.

"Door de keuzehulp krijgen patiënten een overzicht mee van alle opties, met een verhaal voor welke opties zij in aanmerking komen. Ik merk dat die transparantie geruststelling biedt, en daarmee leidt tot minder second opions."
- Drs. M. Trajkovic - Vidakovic, Internist-oncoloog, Albert Schweitzer Ziekenhuis

Hoe werkt het in de praktijk?


Inmiddels hebben een groeiend aantal oncologieteams deze werkwijze omarmt en wordt in 15 ziekenhuizen de keuzehulp ingezet als vast onderdeel van het zorgtraject. Meer informatie over de Dikkedarmkanker keuzehulp.

Ook aan de slag in jouw ziekenhuis?

Bij alle teams die de Dikkedarmkanker keuzehulp inzetten, is het gebruik van de keuzehulp binnen 3 tot 6 maanden routine geworden. Met ons implementatiepakket maken we het ook jouw team zo makkelijk mogelijk. Vraag een proefpakket aan om het vrijblijvend uit te proberen.

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Nierpatiënt beter ondersteund bij meebeslissen over behandeling

11 maart is het Wereld Nierendag. In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. De impact van een nieraandoening op het leven van een patiënt is groot. Binnen het Santeon Experiment Uitkomstindicatoren is de Nierfalen keuzehulp ontwikkeld om nierpatiënten te ondersteunen in hun keuze voor een nierfunctievervangende of conservatieve behandeling.
Wat is nierfalen?

Bij chronische nierschade verliezen de nieren geleidelijk hun functie. De nieren kunnen dan in de loop van de tijd steeds slechter afvalproducten uit het bloed filteren. Uiteindelijk leidt dit tot onomkeerbare schade aan de nieren. Als de nieren minder dan 15% werken, noemen we dit nierfalen. Er zijn dan diverse behandelingen mogelijk.


Nierfalen keuzehulp

De Nierfalen keuzehulp vormt de start van het voorlichtingstraject waarbij de patiënt samen met zijn of haar zorgverleners een beslissing moet nemen over de behandeling bij chronisch nierfalen. Verschillende opties komen aan bod, zoals niertransplantatie, peritoneale dialyse (PD), hemodialyse (HD) en conservatieve behandeling.

De landelijke uitkomstinformatie en uitkomstinformatie van Santeon ziekenhuizen helpt de patiënt bij het afwegen van de behandelopties. In de keuzehulp wordt de patiënt gevraagd om na te denken over meerdere afwegingen en met schuifjes in te vullen waar zijn of haar voorkeur naar uitgaat.

"Je wilt dat een patiënt weet wat er te kiezen is en hem of haar begeleiden in het kiezen van een passende behandeling. Bij dat proces helpt de Nierfalen keuzehulp enorm."
- dr. René van den Dorpel, internist-nefroloog, Maasstad Ziekenhuis

René van den Dorpel, internist-nefroloog in het Maasstad Ziekenhuis: “Als patiënten beter kunnen aangeven wat voor hen belangrijk is en je als behandelaar beter inzicht hebt in de mens achter de patiënt, heeft dat heel veel meerwaarde. Je wilt als behandelaar dat een patiënt weet wat er te kiezen is en hem of haar begeleiden in het kiezen van een passende behandeling. Bij dat proces helpt deze keuzehulp enorm.”

Door wie is de keuzehulp ontwikkeld?

De keuzehulp is in een landelijke werkgroep samen met nierpatiënten, de Nederlandse Vereniging van Nierpatiënten en zorgprofessionals ontwikkeld. Ook nieren.nl van de Nierstichting en Nefrovisie hebben meegewerkt. ZorgKeuzeLab is ontwikkel- en implementatiepartner. De medische inhoud van de keuzehulp is gebaseerd op actuele wetenschappelijke kennis en de richtlijn en tot stand gekomen in overleg met zorgverleners en wetenschappelijke verenigingen.

Dashboard

Naast de keuzehulp wordt gewerkt aan een dashboard ter ondersteuning van de gesprekken in de spreekkamer. Complexe informatie wordt middels dit dashboard eenvoudig inzichtelijk voor zowel de patiënt als de betrokken zorgverleners en kan daarom worden gebruikt bij samen beslissen.

Meer informatie?
Kijk op Experiment uitkomstindicatoren of op ZorgKeuzeLab.
Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Wat zijn sleutels voor succesvolle implementatie?

Implementatie van een keuzehulp gaat niet vanzelf. Zo concludeerde ook arts-onderzoeker Esmee Drost, die in onderzoeksverband inventariseerde wat er dan wél nodig is voor succes. Naast de wetenschappelijke publicatie in Patient Education and Counseling (PEC) hebben we ook hier de belangrijkste bevindingen en tips op een rij gezet.

"Voor succesvolle implementatie van een keuzehulp, is het essentieel dat het team gemotiveerd is om samen beslissen in de praktijk te brengen."
- Esmee Drost, arts-onderzoeker, ETZ

Een gemotiveerd team is essentieel

De verzakking keuzehulp voorziet patiënten van informatie. Het onderscheidt zich van een informatiefolder, doordat het hen ook helpt om aan de hand van stellingen op een rij te zetten wat zij belangrijk vinden, en zo stapsgewijs tot een goed geïnformeerde weloverwogen voorkeur te komen.

Het is belangrijk dat artsen zich bewust zijn van deze voordelen en daarom graag de keuzehulp willen gaan inzetten. En dat ook nieuwe teamleden dit meekrijgen, zodat patiënten op een uniforme manier geïnformeerd en begeleid worden door het hele team.

Daarnaast weten we uit onderzoek naar de implementatie van andere keuzehulpen dat het ook leidt tot patiënten die beter geïnformeerd zijn, meer betrokken zijn bij hun behandelkeuze en meer tevreden zijn over hun keuze.

Tip: Creëer draagvlak bij alle betrokken

Draagvlak bij alle teamleden is belangrijk om de implementatie te laten slagen. Stel in de voorbereidingsfase een implementatie-team samen, geef een presentatie over de toegevoegde waarde van de keuzehulp aan je team bijv. tijdens een teamoverleg en betrek het team bij het maken van afspraken over de implementatiedoelstelling.

Aandacht voor praktische zaken

Als het hele team enthousiast is, komt het vaak neer op het regelen van slimme logistiek die helpt om de keuzehulp onderdeel van de routine te maken. Hoe zorg je ervoor dat alle teamleden op het juiste moment aan de keuzehulp denken? Vaak kun je met slimme logistiek daar aan bijdragen, zoals ervoor zorgen dat in elke spreekkamer altijd een keuzehulp-uitreikblok ligt.

Tip: Regel praktische zaken en logistiek

Zorg ervoor dat de uitreikblokken op elke spreekkamer aanwezig zijn. Dit werkt als een reminder. Bespreek wie dit wanneer gaat doen.

Vinger aan de pols met maandelijkse rapportages

Als het team eenmaal enthousiast is, is op het juiste moment aan de keuzehulp denken vaak een van de belangrijkste drempels. Naast slimme logistiek is ook het blijvend op de agenda houden goed.

ZorgKeuzeLab stuurt in de opstartfase maandelijks een rapportage met actuele cijfers over het gebruik van de keuzehulp en handige tips voor de implementatie naar de betrokken zorgverleners. Zo zorg je ervoor dat iedereen op een prettige manier steeds weer even herinnerd wordt aan hoe de implementatie verloopt. Het biedt ook een mooie basis om in een teamoverleg te bespreken wat goed gaat, waar nog mogelijke drempels liggen en hoe je die als team kunt wegnemen.

Tip: Zorg ervoor dat de keuzehulp onder de aandacht blijft

Een nieuwe werkwijze is altijd wennen. Het helpt om in de opstartfase de keuzehulp terug te laten komen in het MDO, tijdens de overdracht en werkoverleggen. Deel ervaringen. Zo blijft het in het team 'on top of mind'.


Ook uit ervaring met inmiddels meer dan 100 teams in zo’n 41 ziekenhuizen, blijkt dat het gebruik van een keuzehulp niet zomaar een gewoonte wordt. Met onze beproefde aanpak maken we structurele implementatie bij het hele team zo makkelijk én leuk mogelijk.

Aan de slag met de Verzakking keuzehulp

Wilt u de keuzehulp ook eens uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

Bent u al overtuigd en wilt u direct aan de slag? Met ons implementatiepakket komt de keuzehulp in 3 tot 9 maanden in de routine.

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

Voor de ontwikkeling is een werkgroep opgericht onder leiding van dr. Caroline Vos en drs. Marjan Stegeman. Deze werkgroep is verantwoordelijk voor de medische inhoud. De keuzehulp is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging voor Gynaecologie en Obstetrie en patiëntenvereniging Bekkenbodem4All.

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon