Blog Alle berichten

Keuzehulp darmkanker 1000 keer gebruikt

In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 1000 mensen te horen dat ze uitgezaaide dikkedarmkanker hebben. Na deze diagnose gaat er heel wat door je heen. Kan ik nog behandeld worden? En zo ja, wat betekenen die behandelingen voor mijn dagelijks leven? Om patiënten en artsen in die worsteling te helpen, ontwikkelde de Maag Lever Darm Stichting, samen met ZorgKeuzeLab, een team van artsen, patiënten keuzehulp. De tool werd onlangs door de 1000e patiënt gebruikt.

De Dikkedarmkanker keuzehulp is online beschikbaar en wordt inmiddels ook door 16 ziekenhuizen ingezet als vast onderdeel van het zorgtraject. 82% van de patiënten is (zeer) tevreden over de tool.

Samen beslissen

De keuzehulp is een van de middelen die past bij het thema ‘samen beslissen’. Belangrijk uitgangspunt is dat de arts samen met de patiënt een weloverwogen beslissing neemt. De Keuzehulp bestaat uit een hand-out waarmee arts en patiënt in de spreekkamer de behandelopties samen bespreken. De patiënt krijgt vervolgens toegang tot de online keuzehulp, die ze thuis, eventueel met een naaste, rustig kunnen doornemen. In de keuzehulp vinden ze informatie over dikkedarmkanker en de verschillende behandelingen en vragen over wat de patiënt belangrijk vindt. De arts en patiënt kunnen de uitkomsten van deze keuzehulp bespreken in een vervolggesprek. Zo wordt naar de meest passende vorm van behandeling gezocht.

Hulpmiddel

Patiënten geven aan dat de keuzehulp hen aan het denken zet en helpt om de grip te krijgen op de vaak laatste fase van hun leven. Een patiënt: "De keuzehulp is een goed hulpmiddel bij het maken van een keuze voor het juiste behandelplan. Ook geeft het inzicht in de mogelijkheden en kun je een beeld vormen wat er de komende periode op je pad komt qua behandeling."

Meer bewuste patiënten

Ook artsen reageren positief op de keuzehulp. Zo geeft bijvoorbeeld Peter Nieboer, internist-oncoloog in het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen: "Ik ben eigenlijk scepticus als het gaat om keuzehulpen, maar toen ik deze voorbij zag komen werd ik heel enthousiast. Het uitreikvel maakt het echt heel makkelijk om in de korte tijd die je samen hebt alle opties te bespreken. Mijn collega’s zijn ook enthousiast! Ik merk dat patiënten rustiger naar het spreekuur komen, omdat ze bewuster de informatie tot zich hebben kunnen nemen, en daardoor vaak een meer weloverwogen voorkeur kunnen uitspreken."

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Keuzehulp in de routine, een fluitje van een cent?

Het gebruik van een keuzehulp wordt niet zomaar een gewoonte. Bij het Amphia ziekenhuis - aangesloten bij het EMBRAZE Kankernetwerk - kreeg het urologieteam dit binnen een mum van tijd voor elkaar. Met een betrokken team, goede voorbereiding en begeleiding in de implementatie, hoeft het helemaal niet zo ingewikkeld te zijn.

Saskia Nieuwenbroek, oncologisch urologieverpleegkundige van het Amphia Ziekenhuis, vertelt hoe bij hen de Prostaatkanker keuzehulp binnen een paar maanden onderdeel van de routine werd. En wat het gebruik van de keuzehulp hen oplevert.

Wat zie jij als toegevoegde waarde van de keuzehulp?

Iemand die de spreekkamer verlaat, kan bijna nooit alles onthouden wat er is verteld. De keuzehulp zorgt ervoor dat de patiënt thuis de juiste informatie weer kan opzoeken en doornemen. Ook vinden patiënten het uitreikvel overzichtelijk. Het is een welkome aanvulling op de informatie die wij ze meegeven. Ze gebruiken het om zich voor te bereiden voor de vervolgafspraken. Ik merk dat patiënten met veel meer kennis terugkomen. Het fijne aan de keuzehulp is dat je écht samen met de patiënt gaat kijken wat het beste bij hem past.

Het fijne aan de keuzehulp is dat je écht samen met de patiënt gaat kijken wat het beste bij hem past.

Het gebruik van de keuzehulp kost ons effectief geen extra tijd. Het is juist fijn dat een patiënt thuis toegang heeft tot de keuzehulp. We merken dat het onze patiënten goede en duidelijke ondersteuning biedt om samen te kunnen besluiten over de behandeling.

EMBRAZE Kankernetwerk omarmt keuzehulp

Het EMBRAZE Kankernetwerk ziet ‘samen beslissen’ als belangrijk thema om kwaliteit van zorg te verbeteren. Ziekenhuizen van het netwerk zetten hiervoor de Prostaatkanker keuzehulp in. Het ETZ en JBZ werken er al jaren mee. Onlangs haakten Amphia, Bravis en ZorgSaam ook aan. Inmiddels is ook in deze ziekenhuizen de keuzehulp onderdeel van de dagelijkse werkwijze.

Heb je tips voor andere urologieteams hoe ze de keuzehulp in korte tijd eigen kunnen maken?

Zet de keuzehulp structureel in bij elke patiënt die een uitslag krijgt en een keuze heeft. Ook tijdens het MDO wordt geadviseerd om de keuzehulp uit te reiken. Op die manier blijft iedereen alert om de keuzehulp in te zetten.

Ook tijdens het MDO wordt geadviseerd om de keuzehulp uit te reiken. Op die manier blijft iedereen alert om de keuzehulp in te zetten.

Leg tijdens het gesprek met de patiënt de keuzehulp uit. Bij ons doet de arts of oncologieverpleegkundige dit. Ik geef aan dat het een extra aanvulling is op wat er is verteld en dat ze dit door kunnen nemen om tot een goede keuze te komen. De meeste mensen nemen de keuzehulp dan thuis door.

Vraag de patiënt naar de samenvatting. Meestal bespreken ze de samenvatting met de arts, soms met ons. Door er actief naar te vragen, geef je patiënten het zetje om het ter sprake te brengen.

Ook aan de slag met de keuzehulp in uw praktijk?

Bij ons is implementeren meer dan een vinkje zetten. Samen denken we na hoe de keuzehulp soepel in het zorgpad past. We stellen implementatiedoelen en koppelen de voortgang elke maand terug. Als gewenst, geven we tips op maat om het teams zo makkelijk mogelijk te maken om het gebruik van de keuzehulp eigen te maken. Zo wordt succesvol implementeren een fluitje van een cent.

Inmiddels is de Prostaatkanker keuzehulp structureel in gebruik bij 10 ziekenhuizen en hebben meer dan 2500 patiënten de keuzehulp gebruikt. Wilt u ook aanhaken? Ga direct aan de slag in uw praktijk! Met ons implementatiepakket komt de keuzehulp in 3 tot 9 maanden in de routine. Liever eerst met een aantal patiënten uitproberen? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

De keuzehulp is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging voor Urologie en ook openbaar toegankelijk via de ProstaatKankerStichting en Allesoverurologie.

Gerelateerde artikelen

Ook bij EMBRAZE: Samen beslissen bij Prostaatkanker
5 tips om de keuzehulp in de routine te krijgen én te houden
Eens een keuzehulp geïmplementeerd, voor altijd vanzelfsprekend?

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Hoe ontwikkel je een keuzehulp in 4 stappen?

Samen beslissen en keuzehulpen zijn onderwerpen die je vandaag de dag vaak voorbij hoort komen. Maar wat komt er eigenlijk kijken bij de ontwikkeling van een keuzehulp? Tijdens het ISPOG congres vertelde ik hoe we samen met ZorgKeuzeLab in 4 stappen de Stressincontinentie keuzehulp ontwikkelden.

Stressincontinentie is een veel voorkomende klacht onder vrouwen, waarbij urineverlies optreedt bij onder andere inspanning, lachen, niezen. De belangrijkste behandelingen zijn bekkenfysiotherapie en een operatie waarbij een bandje geplaatst wordt onder de plasbuis. Beide opties hebben voor- en nadelen, die impact hebben op het dagelijks leven van de patiënt. Een keuzehulp helpt de patiënt haar afwegingen en voorkeur op een rijtje te zetten.

Voor de grootste groep patiënten is er niet één beste behandeling. De keuze is dan met name afhankelijk van de voorkeur van de patiënt.
- drs. M.B.E. Gerritse, Uro-gynaecoloog, Ziekenhuis Gelderse Vallei

Er komt veel kijken bij het ontwikkelen van een landelijk gedragen keuzehulp. Samen met ZorgKeuzeLab hebben we 4 stappen doorlopen om de Stressincontinentie keuzehulp te ontwikkelen: een landelijke multidisciplinaire werkgroep samenstellen waarin alle stakeholders betrokken zijn, behoeftenonderzoek onder patiënten en zorgprofessionals, de keuzehulp ontwerpen en gebruikersonderzoek. Tijdens het ISPOG (International Society for Psychosomatic Obstetrics and Gynaecology) congres op 11 oktober vertelde ik hoe we met deze stappen tot een keuzehulp zijn gekomen die past in het zorgtraject.

1. Team up!

Voor start ontwikkeling stelden we een multidisciplinaire onderzoeksgroep samen, bestaande uit uro-gynaecologen, uroloog, huisarts en een specialist op het gebied van onderzoek met keuzehulpen. Deze onderzoeksgroep werkte samen met ZorgKeuzeLab. Daarbij was ZorgKeuzeLab verantwoordelijk voor het faciliteren van het ontwikkeltraject en de onderzoeksgroep voor de medische inhoud.

2. Behoeftenonderzoek

De volgende stap was het in kaart brengen van de behoeftes van patiënten én zorgverleners. We hebben patiënten gevraagd naar hun ervaringen met het maken van een keuze voor behandeling bij urineverlies bij inspanning en over welke informatie zij in de keuzehulp wensen. Waar hebben patiënten extra ondersteuning nodig? En welke informatie vinden ze belangrijk bij het maken van de keuze?

Het is fijn als je het gevoel krijgt dat je niet de enige bent met dit probleem. Dat geeft steun.
- patiënte over stressincontinentie

Ook vroegen we huisartsen en specialisten wat ze willen weten van de patiënt om samen een keuze te kunnen maken. Daarnaast wilden we te weten komen welke factoren voor hen van belang zijn om de keuzehulp wel of niet te gebruiken.

3. De keuzehulp ontwerpen

De inzichten uit het behoefteonderzoek vormden de basis voor het ontwerpen van het uitreikvel, de keuzehulp en de samenvatting.

4. Gebruikersonderzoek

Artsen, fysiotherapeuten, patiënten en vertegenwoordigers van de patiëntenvereniging testten vervolgens of deze eerste versie gebruiksvriendelijk was en gaven suggesties voor verbeteringen. Met deze feedback hebben wij de puntjes op de i gezet en was de keuzehulp klaar om ingezet te worden.

DECISION studie

Op dit moment wordt de Stressincontinentie keuzehulp getest in de DECISION studie. We verwachten aan te tonen dat gebruik van de keuzehulp zorgt voor het makkelijker maken van een keuze, meer kennis en minder spijt.

Over de Stressincontinentie keuzehulp

De Stressincontinentie keuzehulp is goedgekeurd door de wetenschappelijke verenigingen van gynaecologen (NVOG), urologen (NVU) en fysiotherapeuten (KNGF) én patiëntenvereniging Bekkenbodem4all.
De Stressincontinentie keuzehulp is een initiatief van het Radboudumc. ZorgKeuzeLab is de ontwikkel- en implementatiepartner.

Op de hoogte blijven?

Wil je graag op de hoogte blijven van de ontwikkeling van de Stressincontinentie keuzehulp? Hier kun je de keuzehulp alvast bekijken en je interesse aangeven.

Gerelateerde artikelen

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon

Uit de praktijk: 5 tips om de keuzehulp in de routine te krijgen én te houden

Wil je in jouw ziekenhuis ook aan de slag met samen beslissen en keuzehulpen? Is er enthousiasme, maar weet je niet goed hoe je moet starten? 5 tips uit de praktijk om een keuzehulp soepel in de routine te krijgen én houden.
Tip 1: Zorg voor een gemotiveerd team

Het uitreiken van een keuzehulp op zich is nog geen ‘samen beslissen’. Dat staat of valt met de motivatie en inzet van het team om de patiënt ook écht te betrekken bij de behandelkeuze. Zorg er voor dat iedereen in het team weet wat ‘samen beslissen’ is en iedereen hierachter staat. Ook is het belangrijk dat er draagvlak is voor de keuzehulp als tool.

We zijn een goed ingewerkt team, de lijntjes zijn kort. We zijn op een goed moment gestart met de keuzehulp, het hele team was er klaar voor. We hebben er echt bewust voor gekozen.
- Mariëlle van Vugt, verpleegkundig specialist mammacare, Reinier de Graaf Gasthuis

Meer tips van het mammateam van het Reinier de Graaf Gasthuis hoe in recordtempo samen beslissen een goede gewoonte wordt.

Tip 2: Maak duidelijke afspraken: wie doet wat?

Geef de keuzehulp een plek in het zorgtraject: wanneer is een goed moment om de keuzehulp uit te reiken? Wie reikt uit? Wie bespreekt de samenvatting uit de keuzehulp en maakt de uiteindelijke behandelkeuze met de patiënt? Maak hier met het team duidelijke afspraken over en zorg ook dat de logistiek in orde is.

De keuzehulpen zijn een vast onderdeel van onze werkwijze. Alle nieuwe teamleden krijgen dit standaard mee bij de introductie en pakken dit goed op.
- Drs. F. Jansen, uroloog, Zuyderland

Bij het urologieteam van Zuyderland is samen beslissen al jaren gesneden koek. Hoe doen ze dat?

Tip 3: Hou het onder de aandacht

Is de keuzehulp eenmaal in gebruik en goed in de routine, kan het voorkomen dat de aandacht een beetje verslapt. Wat kan helpen is om de keuzehulp tijdens de overdracht en werkoverleg te bespreken: reikt iedereen uit? Wat zijn de ervaringen met het gebruik? In onze periodieke rapportages houden we ook vinger aan de pols en zorgen we ervoor dat de keuzehulp meer op het netvlies komt bij iedereen.

De rapportages over het gebruik van de keuzehulp vind ik heel waardevol. Zo zien we wat patiënten wel of niet met de keuzehulp doen: hoeveel loggen in, hoe tevreden zijn ze? We krijgen ook tips voor het team over het gebruik. Zo houden we het samen op de agenda en kunnen we onze zorg nóg beter maken.
- Maud Bessems, chirurg-oncoloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis

Wat doet het mammateam van het Jeroen Bosch Ziekenhuis nog meer om de keuzehulp onder de aandacht te houden bij het team?

Tip 4: Doorloop eens zelf de keuzehulp

Een tip van zorgverleners, aan zorgverleners die we geregeld horen is: bekijk de keuzehulp zelf ook eens. Dan zie je waar je patiënten tegenaan kunnen lopen.

Neem zelf eens een kijkje in de keuzehulp. Dan weet je welke informatie erin staat en welke vragen patiënten voorgelegd krijgen.
- Drs. Judith de Vos-Geelen, internist-oncoloog, Maastricht UMC+

Het Maastricht UMC+ oncologieteam geeft deze tips mee vanuit hun jarenlange ervaring met samen beslissen.

Tip 5: Vier je successen!

Afgelopen kwartaal vierden we weer met veel teams dat de keuzehulp onderdeel van de routine is geworden. Een mooie prestatie, want een nieuwe gewoonte eigen maken gaat niet altijd vanzelf! We zijn dan ook trots op de ruim 90 teams in 37 ziekenhuizen die onze keuzehulpen inzetten als vast onderdeel van het zorgtraject.

Samen beslissen ook succesvol implementeren binnen jouw ziekenhuis?

Met onze keuzehulpen ondersteunen we 68 keuzes, zowel binnen als buiten de oncologie. Het implementatiepakket maakt het voor jou en je team zo makkelijk mogelijk!

Bekijk hier naar welke keuzehulpen je interesse uitgaat. Of neem contact op met Annette via annette@zorgkeuzelab.nl

Deel dit artikel:
LinkedIn icon Twitter icon