Blog Alle berichten van Ir. Asako Takahashi

Uit de praktijk: 5 tips om de keuzehulp in de routine te krijgen én te houden

Wil je in jouw ziekenhuis ook aan de slag met samen beslissen en keuzehulpen? Is er enthousiasme, maar weet je niet goed hoe je moet starten? 5 tips uit de praktijk om een keuzehulp soepel in de routine te krijgen én houden.
Tip 1: Zorg voor een gemotiveerd team

Het uitreiken van een keuzehulp op zich is nog geen ‘samen beslissen’. Dat staat of valt met de motivatie en inzet van het team om de patiënt ook écht te betrekken bij de behandelkeuze. Zorg er voor dat iedereen in het team weet wat ‘samen beslissen’ is en iedereen hierachter staat. Ook is het belangrijk dat er draagvlak is voor de keuzehulp als tool.

"We zijn een goed ingewerkt team, de lijntjes zijn kort. We zijn op een goed moment gestart met de keuzehulp, het hele team was er klaar voor. We hebben er echt bewust voor gekozen."
- Mariëlle van Vugt, verpleegkundig specialist mammacare, Reinier de Graaf Gasthuis

Meer tips van het mammateam van het Reinier de Graaf Gasthuis hoe in recordtempo samen beslissen een goede gewoonte wordt.

Tip 2: Maak duidelijke afspraken: wie doet wat?

Geef de keuzehulp een plek in het zorgtraject: wanneer is een goed moment om de keuzehulp uit te reiken? Wie reikt uit? Wie bespreekt de samenvatting uit de keuzehulp en maakt de uiteindelijke behandelkeuze met de patiënt? Maak hier met het team duidelijke afspraken over en zorg ook dat de logistiek in orde is.

"De keuzehulpen zijn een vast onderdeel van onze werkwijze. Alle nieuwe teamleden krijgen dit standaard mee bij de introductie en pakken dit goed op."
- Drs. F. Jansen, uroloog, Zuyderland

Bij het urologieteam van Zuyderland is samen beslissen al jaren gesneden koek. Hoe doen ze dat?

Tip 3: Hou het onder de aandacht

Is de keuzehulp eenmaal in gebruik en goed in de routine, kan het voorkomen dat de aandacht een beetje verslapt. Wat kan helpen is om de keuzehulp tijdens de overdracht en werkoverleg te bespreken: reikt iedereen uit? Wat zijn de ervaringen met het gebruik? In onze periodieke rapportages houden we ook vinger aan de pols en zorgen we ervoor dat de keuzehulp meer op het netvlies komt bij iedereen.

"De rapportages over het gebruik van de keuzehulp vind ik heel waardevol. Zo zien we wat patiënten wel of niet met de keuzehulp doen: hoeveel loggen in, hoe tevreden zijn ze? We krijgen ook tips voor het team over het gebruik. Zo houden we het samen op de agenda en kunnen we onze zorg nóg beter maken. "
- Maud Bessems, chirurg-oncoloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis

Wat doet het mammateam van het Jeroen Bosch Ziekenhuis nog meer om de keuzehulp onder de aandacht te houden bij het team?

Tip 4: Doorloop eens zelf de keuzehulp

Een tip van zorgverleners, aan zorgverleners die we geregeld horen is: bekijk de keuzehulp zelf ook eens. Dan zie je waar je patiënten tegenaan kunnen lopen.

"Neem zelf eens een kijkje in de keuzehulp. Dan weet je welke informatie erin staat en welke vragen patiënten voorgelegd krijgen."
- Drs. Judith de Vos-Geelen, internist-oncoloog, Maastricht UMC+

Het Maastricht UMC+ oncologieteam geeft deze tips mee vanuit hun jarenlange ervaring met samen beslissen.

Tip 5: Vier je successen!

Afgelopen kwartaal vierden we weer met veel teams dat de keuzehulp onderdeel van de routine is geworden. Een mooie prestatie, want een nieuwe gewoonte eigen maken gaat niet altijd vanzelf! We zijn dan ook trots op de ruim 90 teams in 37 ziekenhuizen die onze keuzehulpen inzetten als vast onderdeel van het zorgtraject.

Samen beslissen ook succesvol implementeren binnen jouw ziekenhuis?

Met onze keuzehulpen ondersteunen we 68 keuzes, zowel binnen als buiten de oncologie. Het implementatiepakket maakt het voor jou en je team zo makkelijk mogelijk!

Bekijk hier naar welke keuzehulpen je interesse uitgaat. Of neem contact op met Annette via annette@zorgkeuzelab.nl

Deel dit artikel:

Samen beslissen bij hartfalen en hoe de ICD keuzehulp hierbij kan ondersteunen.

Aanstaande vrijdag 27 september vindt de nationale hartfalen dag 2019 plaats, met als thema '(digitale) ontwikkelingen in perspectief’. Dr. Lieselot van Erven zal een presentatie verzorgen over het nut en de noodzaak van de ICD keuzehulp ter ondersteuning van Samen beslissen.


Samen beslissen bij een nieuwe ICD of een ICD wissel, hoe doe je dat? Cardioloog dr. Lieselot van Erven gaat hier in een presentatie op in, tijdens de Nationale Hartfalendag. Je komt meer te weten hoe samen beslissen werkt in de praktijk en hoe de ICD keuzehulp je hierin kan ondersteunen.

ICD keuzehulp

De ICD keuzehulp is voor primaire en secundaire preventie patiënten die in aanmerking komen voor een eerste ICD plaatsing (ook bij CRT-D) of een ICD-wissel wegens batterijdepletie.

De ICD keuzehulp is een initiatief van de NVVC en ontwikkeld door ZorgKeuzeLab in samenwerking met een team van cardiologen, patiëntenvereniging Stichting ICD dragers Nederland en een expert- en patiëntpanel.

Probeer de ICD keuzehulp uit!

Wat is de Nationale Hartfalendag?

De Nationale Hartfalendag is een initiatief van de Werkgroep Hartfalen. De werkgroep stelt zich ten doel om de zorg rondom de hartfalenpatiënt in Nederland te optimaliseren.

De Nationale Hartfalendag is voor cardiologen (inclusief in opleiding), huisartsen, fysiotherapeuten, nurse practitioners, verpleegkundig specialisten, hartfalenverpleegkundigen en andere (para)medici betrokken bij hartfalenzorg.

Wanneer en waar vindt het plaats?

Vrijdag 27 oktober in Hotel Theater Figi, Zeist.

Agenda en aanmelden

U kunt hier de agenda bekijken en aanmelden.

Deel dit artikel:

Wat doen we met feedback van patiënten?

Als User experience designer hou ik mij dagelijks bezig met de gebruiksvriendelijkheid van onze keuzehulpen voor patiënten en artsen. In dit artikel geef ik een inkijkje in hoe we actief op zoek gaan naar feedback van patiënten en hoe dit ons helpt om onze keuzehulpen te verbeteren.
Behoeftenonderzoek

Bij aanvang van het ontwikkelen van een keuzehulp doen we een uitgebreid behoeftenonderzoek onder ervaringsdeskundigen en patiënten. Hoe hebben ze hun behandeltraject ervaren? Aan welke informatie hadden ze behoefte en wanneer? Wat zijn tips die ze andere patiënten willen meegeven? Wat we hier verzamelen, bepaalt mede de content van de keuzehulp. Patiëntenfeedback vormt de basis van onze keuzehulpen, tijdens ontwikkeltrajecten en in de continue doorontwikkeling.

"Patiëntenfeedback vormt de basis van onze keuzehulpen, tijdens ontwikkeltrajecten en in de continue doorontwikkeling."

Gebruiksonderzoek

Later in het ontwikkeltraject, vragen we in het gebruiksonderzoek aan patiënten om de keuzehulp te doorlopen. We observeren hoe mensen door de keuzehulp navigeren en sporen ze aan om hardop te denken. Aansluitend vragen we ze wat hun eerste indruk is, wat ze goed vinden en of ze nog wat missen. Dit onderzoek geeft ons inzicht in: is de keuzehulp duidelijk en makkelijk in gebruik? Sluit het aan bij hun behoeften? Op basis van deze inzichten, passen we de keuzehulp aan, voordat deze echt in gebruik genomen wordt.

Eenmaal ontwikkeld, voor altijd klaar?

Hoe zorgvuldig we een keuzehulp ook ontwikkelen, het is nooit af. Is een keuzehulp eenmaal in gebruik, blijven we deze doorontwikkelen op basis van feedback. Patiënten kunnen ons eenvoudig feedback geven na het doorlopen van de keuzehulp. Met een druk op de knop kunnen ze aangeven wat ze goed vonden en wat beter kan. Elke dag ontvangen we op deze manier veel waardevolle terugkoppeling. Tevreden? Verbetersuggesties? We staan er voor open.

"Elke dag ontvangen we veel waardevolle terugkoppeling van patiënten."

Feedback van patiënten

In ons tweewekelijks feedbackoverleg, bespreken we met het hele team de binnengekomen feedback. Wat kunnen we oppakken? Gaat dit over de medische inhoud of gaat het meer over usability of technische oplossingen? Annette coördineert deze overleggen en houdt ons scherp dat het ook echt leidt tot concrete verbeteringen.

"Het verwerken van binnenkomen feedback en dat weer zichtbaar maken is een wezenlijk onderdeel van ons (team)werk. Patiënten en artsen dragen daadwerkelijk bij aan het telkens verbeteren van de keuzehulpen. We doen het voor en door hen!"
- Annette van den Berg, Feedback & support coördinator

Wat hebben we gedaan met feedback?

Een aantal concrete verbeteringen: we hebben de flow van uitreikvel tot en met inloggen in de keuzehulp opnieuw onder de loep genomen en aangepast waar het duidelijker en prettiger kon.
Omdat patiënten aangaven behoefte te hebben aan lotgenotencontact en tips over hoe om te gaan met de ziekte, hebben we in de keuzehulpen concrete tips en links opgenomen waar ze hiervoor terecht kunnen.
Onlangs hebben we ook de kolommen van de stellingen smaller gemaakt voor op mobiel. Waardoor deze makkelijker te lezen en in te vullen zijn ook op een telefoon.

Meer voorbeelden van verbeteringen door feedback

Heeft uw feedback over onze keuzehulp(en)? Laat het Annette of mij weten via annette@zorgkeuzelab.nl of asako@zorgkeuzelab.nl

Deel dit artikel:

Hoe maak je keuzehulpen zo toegankelijk mogelijk voor een breed publiek?

Als User experience designer hou ik mij dagelijks bezig met de gebruiksvriendelijkheid van onze keuzehulpen voor patiënten en artsen. Een van mijn uitdagingen is om onze uitingen zo te ontwerpen, dat ze makkelijk te begrijpen zijn voor een breed publiek, inclusief patiënten met lage gezondheidsvaardigheden.

Altijd opzoek naar inspiratie hoe we dit nóg beter kunnen, bezocht ik in april het symposium ‘Gezondheid in Beeld: de rol van visuele communicatie’, georganiseerd door het Amsterdam Center for Health Communication. Een inspirerende middag met sprekers uit de wetenschap en de praktijk over effectieve visuele communicatie in de zorg. Hieronder mijn vier belangrijkste inzichten op een rij hoe je informatie toegankelijk en begrijpbaar maakt.

1. Visualiseer: vertel het in beelden

Visualiseer waar mogelijk. Alle teksten in de keuzehulpen vervangen, zal niet zo 1-2-3 gaan, maar maak het duidelijker met beeld.

2. Maak het eenvoudig

Het geldt voor teksten en beeldmateriaal allebei, dat het zo eenvoudig mogelijk moet zijn. Dus korte, actieve zinnen met eenvoudige woorden. Op afbeeldingen alleen tonen, wat er toe doet. Onnodige details leiden alleen maar af. Dit lijkt makkelijk, maar is het moeilijkste wat er is, omdat je echt tot de kern moet komen.

3. Doseer en prioriteer

Hou altijd in je achterhoofd: wat is het allerbelangrijkste voor de patiënt om te weten? Noem dit als eerst. Begin met het belangrijkste, ga daarna in op details. En biedt informatie in stukjes aan: 1 zin bevat 1 boodschap. Maak korte alinea's en paragrafen. Gebruik witruimte om informatie te bundelen en lucht te geven.

4. Maak het herkenbaar en aansprekend

"Je wil het gevoel van Hé, dit gaat over mij. Zo blijft informatie makkelijker beklijven."

Denk vanuit de lezer. Wat zouden patiënten willen weten? Wat herkennen zij, wat sluit aan bij hun belevingswereld? Je wil het invoelbaar maken, het gevoel van 'Hé, dit gaat over mij." Zo beklijft informatie makkelijker, of het nu visueel of tekstueel is.
Dit geldt trouwens net zo voor hoogopgeleide patiënten. Toegankelijke informatie heeft iedereen baat bij.

Heb je een vraag over hoe wij onze keuzehulpen zo toegankelijk mogelijk maken? Of ben je ook met dit onderwerp bezig en wil je een keer van gedachte wisselen? Laat het mij weten: asako@zorgkeuzelab.nl

Deel dit artikel:

Keuzehulp geeft patiënten houvast

Als je te horen hebt gekregen dat je uitgezaaide dikkedarmkanker hebt, komt er veel op je af. Hoe nu verder? Welke soorten behandelingen zijn er en mag ik daar uit kiezen? Kan ik doorgaan zoals ik gewend ben of moet ik mijn leven omgooien? De Dikkedarmkanker keuzehulp helpt patiënt en arts bij het maken van een behandelkeuze.

Dit nieuwsbericht is overgenomen van de Maag Lever Darm Stichting.

Het is niet altijd makkelijk om in de spreekkamer helder te krijgen hoe de patiënt zelf denkt over alle behandelmogelijkheden, weet ook internist-oncoloog Peter Nieboer van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Zo had hij onlangs een patiënt die de indruk gaf alle middelen te willen gebruiken die levensverlengend zouden werken. Nieboer: ‘Na het doorlopen van de keuzehulp kwam hij terug met de conclusie dat hij de tijd die hem nog restte zo prettig mogelijk wilde doorbrengen, ook al zou dat een verkorting van zijn levensduur inhouden. Dat soort verrassingen kom je tegen. Het is dan goed dat de patiënt het thuis nog eens rustig op een rij heeft kunnen zetten’.

Op de kleinkinderen passen

De keuzehulp maakt het mogelijk een behandeling te kiezen die bij je past, vertelt internist-oncoloog Judith de Vos- Geelen van ziekenhuis Maastricht UMC+. Ze geeft een voorbeeld. ‘Ik had een patiënt die twee dagen per week op haar kleinkinderen past. Ze vond het niet fijn daarbij rond te lopen met een draagbare cassette die haar chemotherapie toedient. Daarom koos ze voor een behandeling in het ziekenhuis. Die gaf wel meer kans op haaruitval, maar dat vond ze minder erg’.

"De keuzehulp maakt het mogelijk een behandeling te kiezen die bij je past."

Pianospelen

‘Een van de behandelingen heeft tintelingen in handen en voeten als mogelijke bijwerking. Iemand die graag piano speelt, kiest dan waarschijnlijk liever voor een alternatief’, weet De Vos. ‘En wie nog volop werkt, vindt het waarschijnlijk niet handig om 46 uur lang een kastje met een slangetje mee te dragen dat chemotherapie doseert. Die gaat liever eens per drie weken een halve dag naar het ziekenhuis. Qua effectiviteit zijn deze twee behandelingen min of meer gelijkwaardig.’

Zo kent ze nog veel meer voorbeelden van mensen die blij zijn met het inzicht dat de keuzehulp hen geeft. Door de uitgebreide informatie, zowel op papier als via de bijbehorende website, kunnen ze een bewuste keuze maken voor een behandeling. Veel bewuster dan wanneer ze alleen het gesprek met de arts hebben.

Thuis nadenken

Keuzehulpen zijn er voor meerdere aandoeningen. Juist voor dikkedarmkanker is het een uitkomst, vindt De Vos. Er zijn veel behandelvarianten, met uiteenlopende bijwerkingen.
Daarom heeft ze zich er enkele jaren geleden samen met andere internist-oncologen en patiënten voor ingezet om deze keuzehulp te ontwikkelen. ‘We wilden een betere informatievoorziening voor zowel de patiënt als de dokter. Patiënten beantwoorden tijdens het gebruik van de keuzehulp een aantal vragen. Soms zijn die confronterend, maar ze zijn wel belangrijk om erbij stil te staan. De antwoorden van de patiënt geven ook weer een goed startpunt voor het gesprek met de dokter om samen de juiste keuze te kunnen maken.’

"De arts kan alle opties natuurlijk wel benoemen’, erkent oncoloog De Vos. ‘Maar het waardevolle van de keuzehulp is dat de patiënt zelf thuis met anderen alle facetten nog eens kan nalopen. Zonder dat hij daarbij door iemand in een witte jas op de vingers gekeken wordt."
- Drs. Judith de Vos-Geelen, internist-oncoloog, Maastricht UMC+

Ook informatief voor de dokter

‘Ik was aanvankelijk niet zo positief over dit soort keuzehulpen’, zegt oncoloog-internist Peter Nieboer eerlijk. ‘Ik dacht: ik vertel dit toch allemaal al tijdens het gesprek dat ik met de patiënt heb? Dan ga ik ook alle mogelijkheden na. Toch heb ik gemerkt dat de keuzehulp goed werkt. Vooral omdat er bij dikkedarmkanker zoveel behandelmogelijkheden zijn.’

"Ik merk dat patiënten rustiger naar het spreekuur komen, omdat ze bewuster de informatie tot zich hebben kunnen nemen, en daardoor vaak een meer weloverwogen voorkeur kunnen uitspreken."
- Dr. Peter Nieboer, internist-oncoloog, Wilhelmina Ziekenhuis Assen

Wereldreis maken

Nieboer zegt dat het noemen van de optie ‘niet behandelen’ ook effect heeft. ‘Die optie staat bovenaan de lijst met mogelijkheden in de keuzehulp. Mensen praten er daardoor makkelijker over. Het vormt ook een aanleiding om het te hebben over kwaliteit van leven. Vooral als bij een behandeling misschien weinig te winnen is.’

‘Sommige mensen gaan liever nog een keer op wereldreis in plaats van hun leven twee jaar te rekken’, weet ook Judith de Vos. ‘Als arts ben je ervoor om ook daarin de patiënt te ondersteunen. De een gaat het om de lengte van het leven, de ander om de kwaliteit van leven. Die keuze is niet voor iedereen hetzelfde. De keuzehulp kan helpen om een keuze te maken die het beste past bij de wensen en de situatie van de patiënt.’

Hoge patiënttevredenheid

De keuzehulp is inmiddels door meer dan 1500 mensen gebruikt. Zij zijn positief gestemd over het gebruik van de tool. Hanneke Olthuis- Van Essen van de Maag Lever Darm Stichting is blij om te zien dat ook het enthousiasme onder de artsen in de ziekenhuizen toeneemt. ‘We zien positieve ontwikkelingen als het gaat om samen beslissen. Inmiddels zetten 14 ziekenhuizen de tool in. Daarmee is de toon gezet voor andere zorginstellingen.’

Positieve reacties patiënten
"Je kunt jezelf een beeld vormen wat er de komende periode op je pad komt qua behandeling. Je kunt je er daardoor beter op voorbereiden en vragen stellen."

"Het zet aan tot nadenken over wat voor mij van belang is, en daarmee ook het voorbereiden van het volgende gesprek met de dokter."

Patiënten vinden het ook fijn dat in de keuzehulp patiënten aan het woord komen in video’s: ‘Je voelt je minder alleen in je ziekte’.

Hoe werkt de keuzehulp?
  1. Na het gesprek met de arts krijg je een formulier mee met de behandelopties die voor jou van toepassing zijn. Thuis surf je naar de keuzehulp op internet: (https://mlds.keuzehulp.nl).
  2. De keuzehulp vertelt eerst wat je moet weten over dikke darmkanker, met duidelijke tekeningen erbij.
  3. Daarna volgen vragen over je huidige conditie en je levenspatroon. Je moet positie kiezen tussen stellingen als ‘Ik wil zo prettig mogelijk leven ook al kan het korter zijn’ en ‘Ik wil zo lang mogelijk leven ook al kan het zwaarder zijn’.
  4. Vervolgens vul je bij het tiental beschikbare behandelopties in welke opties voor jou gelden, aan de hand van de informatie die je van de arts kreeg.
  5. Dan is het tijd om aan te geven hoe je tegen bepaalde bijwerkingen zoals diarree, kloven en blaren of haaruitval aankijkt.
  6. Uiteindelijk wordt het geheel overzichtelijk samengevat. Die samenvatting kan je meenemen naar het gesprek met de specialist over de te kiezen behandeling.

De keuzehulp is op verschillende plekken voorzien van ondersteunende video’s om het keuzeproces verder te verhelderen.

Aan de slag met de Dikkdarmkanker keuzehulp

Wilt u de keuzehulp ook eens uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan. Bent u al overtuigd en wilt u direct aan de slag? Met ons implementatiepakket komt de keuzehulp in 3 tot 9 maanden in de routine.

Je vindt de keuzehulp ook online op de website van de
de Maag Lever Darm Stichting

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De keuzehulp is ontwikkeld door de Maag Lever Darm Stichting, SPKS en ZorgKeuzeLab, in samenwerking met internist-oncologen en een expert- en patiëntpanel. De keuzehulp is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie.

Deel dit artikel:

Eens een keuzehulp geïmplementeerd, voor altijd vanzelfsprekend?

Bij het Borstcentrum van het Jeroen Bosch Ziekenhuis waren ze er vroeg bij: in 2015 implementeerde het Borstcentrum JBZ, als een van de eersten in Nederland, de Borstkanker keuzehulp. Chirurg-oncoloog Maud Bessems en Margo van Schijndel, projectleider oncologische zorgpaden, over hoe de keuzehulp bij het team onder de aandacht blijft.
Jullie waren er vroeg bij. Hoe kwam dat zo?

De Borstkanker keuzehulp sluit mooi aan bij de visie van ons ziekenhuis: “wij hebben aandacht voor de ziekte, maar juist ook voor de mens en zijn dierbaren”. Patiënten verdienen het om betrokken te worden. Ieder mens is anders en maakt daarop eigen keuzes. Dat maatwerk is juist bij borstkanker zo belangrijk. De keuzehulp geeft me iets concreets in handen waarmee ik patiënten kan meenemen in het keuzeproces. Ik vond het belangrijk om met ons Borstcentrum voorloper hierin te zijn. Daarom hebben wij de keuzehulp al in 2015 in ons Borstcentrum geïmplementeerd.

"Patiënten verdienen het om meegenomen te worden in het keuzeproces."
- Maud Bessems, chirurg-oncoloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis

Hoe reageerde het team erop. Deed iedereen meteen mee?

Als de diagnose borstkanker wordt gesteld, dan gebeurt en in korte tijd veel. Er moet ook van alles geregeld worden. We hebben er prioriteit aan gegeven om de keuzehulp al direct bij het 1e gesprek aan te bieden, zodat de patiënt kan nadenken. Door het hele team hierover goed te informeren en door de terugkoppelingen van het ZorgKeuzeLab, hebben we het team grotendeels aan kunnen laten haken.

Jullie zijn al ruim vier jaar bezig. Blijft het vanzelf goed gaan?

Na jaren gebruik, zijn er ook periodes waarin de aandacht wat verslapt. We krijgen van ZorgKeuzeLab terugkoppeling over het gebruik in de vorm van teamrapportages. Deze vind ik heel waardevol. Zo zien we wat patiënten wel of niet met de keuzehulp doen: hoeveel loggen in, hoe tevreden zijn ze? We krijgen ook tips voor het team over het gebruik van de keuzehulp. Zo houden we het samen op de agenda en kunnen we onze zorg nóg beter maken.

Aan de slag met de Borstkanker keuzehulp!

Op dit moment is de keuzehulp in gebruik bij 14 ziekenhuizen. Ook is de keuzehulp openbaar toegankelijk via
Borstkankervereniging Nederland. Al meer dan 1800 vrouwen gebruikten de keuzehulp en 82% daarvan is (zeer) tevreden.

Bij al onze teams is het gebruik van de Borstkanker keuzehulp binnen 3 tot 6 maanden routine geworden. Met ons implementatiepakket maken we het uw team graag zo makkelijk mogelijk.

Wilt u de Borstkanker keuzehulp eerst uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De Borstkanker keuzehulp is een initiatief van het Maastricht UMC+ met ZorgKeuzeLab als ontwikkel- en implementatiepartner. De keuzehulp is goedgekeurd door patiëntenvereniging Borstkanker Vereniging Nederland.

Deel dit artikel:

Hoe maak je van samen beslissen een goede gewoonte?

Het uitreiken van een keuzehulp op zich is nog geen ‘samen beslissen’. Dat staat of valt met de motivatie en inzet van het team om de patiënt daadwerkelijk te betrekken bij de behandelkeuze. Een kijkje in de keuken bij het Reinier de Graaf mammateam.

Het mammateam van het Reinier de Graaf Gasthuis hebben de Borstkanker keuzehulp in recordtempo onderdeel van de dagelijkse routine gemaakt. Mariëlle van Vugt, verpleegkundig specialist, vertelt hoe dat ging.

Jullie zijn nog geen vier maanden geleden gestart met de keuzehulp, hoe bevalt het?

Heel goed, we gaan als een trein! We begonnen vorig jaar november met de keuzehulp en het verloopt goed. Het hele team is enthousiast! De werkwijze is voor iedereen heel duidelijk. Laatst zat ik bij chirurgen op de poli. Ze pakken dan uit zichzelf het blok met de uitreikvellen erbij. Als ze de diagnose uitleggen, tekenen ze tegelijkertijd op het uitreikvel waar de tumor zit. Ook leggen ze aan de hand van het blad uit wat de opties zijn en introduceren ze de keuzehulp.

Wat is het geheim dat jullie het werken met de keuzehulp zo snel hebben opgepakt?

We zijn een goed ingewerkt team, de lijntjes zijn kort. We werken heel fijn samen. Wat zeker mee heeft geholpen is dat we op een goed moment zijn gestart: we waren er als team klaar voor. We hebben er met het hele team echt bewust voor gekozen.

Het is fijn als vóór de start van het gebruik alles op een presenteerblaadje wordt aangereikt. Daardoor is de keuzehulp voor het hele team heel gemakkelijk in het gebruik. Het uitreikvel sluit precies aan bij wat je in de spreekkamer wil vertellen. Het is ook heel prettig om dit aan het einde van het gesprek mee te kunnen geven aan de patiënt.

Hoe was de aanloop naar het gebruik van de keuzehulp?

Ik kende de keuzehulp al wel langer. In mijn onderzoek naar patiëntenvoorlichting, kwam ik het tegen en had ik al eens contact met ZorgKeuzeLab. Maar omdat het onderzoek nog liep, had ik het bewust even geparkeerd. Na afronding van het onderzoek, heb ik het weer opgepakt. Ik vond het fijn dat onze interne projectleider en Regina van ZorgKeuzeLab steeds vinger aan de pols hielden, zonder druk uit te oefenen. Zo waren we als team vrij om te starten, wanneer wíj er klaar voor waren.

Wat hoor je terug van patiënten over de keuzehulp?

De informatie in de keuzehulp vinden patiënten heel duidelijk. Je kan alles nog eens rustig nalezen. De teksten, de toon en plaatjes: alles bij elkaar maakt het heel helder. Over de invloed op hun keuze zegt de een: ‘Er was geen onbekende info en ik heb er geen andere keuze door gemaakt.’ Weer een ander vond het heel prettig om de keuzehulp thuis door te nemen. En dat het haar een bevestiging geeft van de gemaakte keuze.

Ik merk ook dat patiënten het heel fijn vinden dat de informatie zo onafhankelijk is samengesteld. De transparantie die je daarmee uitstraalt als ziekenhuis, stelt patiënten gerust.

Aan de slag met de Borstkanker keuzehulp!

Op dit moment is de keuzehulp in gebruik bij 14 ziekenhuizen, ook is de keuzehulp openbaar toegankelijk via
Borstkankervereniging Nederland. Meer dan 1800 vrouwen gebruikten de keuzehulp al en 82% daarvan is (zeer) tevreden.

Bij al onze teams is het gebruik van de Borstkanker keuzehulp binnen 3 tot 6 maanden routine geworden. Met ons implementatiepakket maken we het uw team graag zo makkelijk mogelijk.

Wilt u de Borstkanker keuzehulp eerst uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De Borstkanker keuzehulp is een initiatief van het Maastricht UMC+ met ZorgKeuzeLab als ontwikkel- en implementatiepartner. De keuzehulp is goedgekeurd door patiëntenvereniging Borstkanker Vereniging Nederland.

Deel dit artikel:

Motivatie is essentieel voor succesvolle implementatie van keuzehulp

Veel patiënten met uitgezaaide dikkedarmkanker hebben geen goed inzicht in hun diagnose, het behandelpad en de eventuele keuzes die ze daarbij hebben. Terwijl juist in deze situatie het belangrijk is om patiënten te betrekken bij de behandelkeuze.

Met deze gedachte is in 2015 op initiatief van de Maag Lever Darm Stichting in samenwerking met patiëntenvereniging SPKS, een landelijke werkgroep internist-oncologen en ontwikkel- en implementatiepartner ZorgKeuzeLab de Dikkedarmkanker keuzehulp ontwikkeld. Inmiddels zijn we de keuzehulp landelijk aan het uitrollen, en wordt deze al gebruikt bij 14 Nederlandse ziekenhuizen.

Aan de ontwikkeling en pilot-implementatie werd wetenschappelijk onderzoek gekoppeld, dat onlangs is gepubliceerd in Patient Education and Counseling (PEC). Lotte Keikes, arts-onderzoeker verbonden aan de studie, legt uit.

"Implementatie van de keuzehulp gaat niet vanzelf. Motivatie en aandacht zijn essentieel voor succesvolle implementatie."
- Drs. Lotte Keikes, arts-onderzoeker, Amsterdam UMC

Wat waren de meest opvallende resultaten uit het onderzoek?

"Uit het onderzoek blijkt dat patiënten en oncologen die gebruik maakten van de Dikkedarmkanker keuzehulp daar tevreden tot zeer tevreden over waren. Tegelijkertijd viel op dat het gebruik tussen de deelnemende teams sterk uiteen liep. In het onderzoek hebben we geprobeerd te achterhalen welke factoren bijdragen aan een succesvolle implementatie en welke factoren de implementatie bemoeilijkten."

Wat zijn dan de factoren voor succesvolle implementatie?

"Implementatie van de keuzehulp gaat niet vanzelf. We zagen aanzienlijke verschillen per team. Succesvolle implementatie hangt af van een aantal factoren: bewustzijn over wat samen beslissen precies inhoudt, maar ook dat de meerwaarde van samen beslissen wordt gedragen binnen het team. Daarnaast is het belangrijk dat er draagvlak is voor de keuzehulp als tool. Motivatie en aandacht om samen beslissen écht eigen te maken, zijn essentieel voor succesvolle implementatie.“

Hoe staat het nu met de keuzehulp?

Het onderzoek vond plaats van juli 2016 tot met februari 2017 bij 11 ziekenhuizen in Nederland. Destijds gebruikten 155 patiënten de keuzehulp. Inmiddels is de keuzehulp structureel in gebruik bij 14 ziekenhuizen en hebben meer dan 1500 patiënten de keuzehulp gebruikt! Vanuit centra die nog niet met de keuzehulp werken, is er veel interesse.

"Ik kan niet beslissen over het leven van een patiënt. De patiënt kan niet altijd inzien wat een behandeling inhoudt. Als we het samen doen, dan is de kans veel groter dat we een goede keuze maken."
- internist-oncoloog

Aan de slag met de Dikkdarmkanker keuzehulp

Wilt u de keuzehulp ook eens uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

Bent u al overtuigd en wilt u direct aan de slag? Met ons implementatiepakket komt de keuzehulp in 3 tot 9 maanden in de routine.

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De keuzehulp is ontwikkeld door de Maag Lever Darm Stichting, SPKS en ZorgKeuzeLab, in samenwerking met internist-oncologen en een expert- en patiëntpanel. De keuzehulp is goedgekeurd door de Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie.

Deel dit artikel:

Bij het Zuyderland urologieteam is samen beslissen al jaren gesneden koek

Bij het Zuyderland urologieteam is samen beslissen al jaren vanzelfsprekend. Sinds 2014 werken ze met keuzehulpen en zijn hiermee een van de landelijke voorlopers. Ook nieuwe teamleden pakken het direct op. Uroloog Floris Jansen, sinds twee jaar werkzaam bij dit team, deelt zijn ervaringen.
Bij jullie is samen beslissen al lang een gewoonte. Hoe merk je dat?

In het Zuyderland werken we met de Prostaatkanker en BPH (plasklachten) keuzehulpen van ZorgKeuzeLab. Deze zijn een vast onderdeel van onze werkwijze. Alle nieuwe teamleden krijgen dit standaard mee bij de introductie en pakken dit goed op. Ik kende zelf de BPH keuzehulp al uit mijn opleiding in Maastricht, dus dat maakt het extra makkelijk.

De keuzehulp is een praktisch hulpmiddel, geschikt voor veel patiënten. Ik geef het vrijwel altijd mee aan patiënten die ervoor in aanmerking komen.

"Ik vind het goed om de keuze aan de patiënt te laten, nadat ze goed zijn voorgelicht. De keuzehulp helpt om de verantwoordelijkheid over de behandelkeuze beter met de patiënt te delen."
- Drs. F. Jansen, uroloog, Zuyderland

Welke toegevoegde waarde ervaar jij voor jezelf én je patiënten?

Met de keuzehulp krijgt de patiënt gerichte informatie over diagnose en behandelopties die voor hem van toepassing zijn. Hierdoor krijgt hij echt het idee dat zijn vraag specifiek behandeld wordt en kan hij thuis rustig alles op zich laten inwerken. Voor de patiënt is dat heel prettig. Mijn patiënten komen tevreden en beter ingelezen terug op de poli.

Ik vind de keuzehulp makkelijk uit te reiken. Het werkt veel praktischer dan de standaard informatieboekjes die we vroeger meegaven. Die waren veel te uitgebreid. Het inzetten van de keuzehulp levert me tijd op. Het is fijn dat daardoor de druk op de poli wat afneemt.

Welke tips heb je voor collega's die nog niet bekend zijn met keuzehulpen?

Het is goed om de keuzehulpen eerst zelf te doorlopen. Dan zie je waar je patiënten tegenaan kunnen lopen.

Keuzehulp gebruiken in uw praktijk

Wilt u ook aan de slag met de Prostaatkanker en/of BPH keuzehulp? We ondersteunen u en uw team graag om samen beslissen met de keuzehulp(en) binnen 3 tot 6 maanden onderdeel van de routine te maken.

Lees hoe ons implementatiepakket en abonnement werkt voor de Prostaatkanker keuzehulp en die voor de BPH keuzehulp.

Wilt u het eerst uitproberen? Vraag kosteloos een proefpakket aan voor de Prostaatkanker keuzehulp of de BPH keuzehulp.

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De Prostaatkanker keuzehulp is een initiatief van dr. Paul Kil, uroloog bij het ETZ. De BPH keuzehulp is ontwikkeld op intitiatief van de Nederlandse Vereniging voor Urologie en goedgekeurd door patiëntenvereniging Bekkenbodem 4All. Van beide keuzehulpen is ZorgKeuzeLab ontwikkel- en implementatiepartner.

Deel dit artikel:

Keuzehulp voor mannen met plasklachten effectiever dan traditionele voorlichting

Bij samen beslissen kiezen patiënt en arts samen wat de best passende behandeling is. De voorkeuren van de patiënt en wetenschappelijke onderbouwing van de behandelopties staan hierin centraal. Met deze gedachte heeft de NVU in partnership met ZorgKeuzeLab, de BPH keuzehulp ontwikkeld.

Uit recent wetenschappelijk onderzoek, onlangs gepubliceerd in de BJUI, blijkt dat de BPH keuzehulp het keuzeproces verbetert. Patiënten maken beter geïnformeerd een keuze, die meer overeenkomt met hun persoonlijke voorkeuren. Ook leidt het gebruik van de keuzehulp bij patiënten die nog geen medicatie gebruiken, tot conservatievere behandelkeuzes.

"Door het gebruik van de keuzehulp, voel ik me betrokken bij de besluitvorming en begrijp ik de mogelijke behandelopties beter."
- patiënt

Isabel de Angst, arts-onderzoeker verbonden aan de studie, legt uit: "We vergeleken 109 patiënten die de keuzehulp gebruikten, met 108 patiënten die de keuzehulp niet meekregen. De groep keuzehulpgebruikers maakten 
vaker een beter geïnformeerde keuze, die past bij hun persoonlijke voorkeuren. Daarnaast ervaarden zij een actievere rol bij de besluitvorming en hadden minder spijt."

"Ons onderzoek toont aan dat de BPH keuzehulp patiënten én urologen ondersteunt bij de besluitvorming."
- Drs. Isabel de Angst, arts-onderzoeker, ETZ

Uit het onderzoek blijkt dat de keuzehulp ook voor urologen toegevoegde waarde biedt. Zij geven aan dat ze beter op de hoogte zijn van persoonlijke voorkeuren van hun goed geïnformeerde patiënten en daarmee rekening houden.

Aan de slag met de BPH keuzehulp!

Wilt u de BPH keuzehulp ook eens uitproberen in uw praktijk? Vraag kosteloos het proefpakket aan.

Bent u al overtuigd en wilt u direct aan de slag? Lees hoe dat werkt met ons implementatiepakket .

Zorgvuldig ontwikkeld volgens de leidraad

De BPH keuzehulp is ontwikkeld op intitiatief van de Nederlandse Vereniging voor Urologie en goedgekeurd door patiëntenvereniging Bekkenbodem 4All. ZorgKeuzeLab is ontwikkel- en implementatiepartner.

Deel dit artikel: