Hoe begeleid je patiënten bij één van de meest ingrijpende behandelkeuzes in hun leven? Bij uitgezaaide dikkedarmkanker staan patiënten én zorgverleners voor moeilijke beslissingen. Zorgverleners delen hun ervaringen met de Dikkedarmkanker keuzehulp en geven praktische tips om het gesprek te ondersteunen.
Wat geven zorgverleners aan wat de keuzehulp waardevol maakt bij samen beslissen?
Betrouwbare, begrijpelijke informatie
In de keuzehulp staat belangrijke informatie over de diagnose en alle behandelopties. Oncologen en patiënten merken dat dit duidelijkheid en overzicht geeft. De begrijpelijke opzet maakt de keuzehulp toegankelijk voor een brede groep mensen. Ook mensen met lage gezondheidsvaardigheden en ouderen gebruiken de keuzehulp verrassend vaak, tot wel 75% logt in.
'Het is fijn om patiënten naar één bron te kunnen verwijzen, zodat ze niet zelf gaan googelen.'
- Dr. Jan Drooger, Ikazia Ziekenhuis
In één oogopslag overzicht van opties
Het uitreikvel helpt om de verschillende behandelopties samen te bespreken. Het ondersteunt bij de toelichting waarom een bepaalde behandeling wel of niet voor iemand mogelijk is. Het visuele overzicht laat tevens zien welke opties er nog beschikbaar zijn verder in het traject. Dit biedt patiënten transparantie en regie over hun behandeltraject.
'Door het uitreikvel hoef ik tijdens het consult veel minder te schrijven. De behandelopties zijn visueel gepresenteerd en dit maakt het makkelijk om de opties direct af te stemmen op de voorkeuren van de patiënt. Het gesprek wordt zo concreter en persoonlijker.'
- Dr. L.H. van Huis Tanja, Diakonessenhuis
Focus op de patiënt
Doordat patiënten in de keuzehulp informatie kunnen nalezen en vragen krijgen over kwaliteit van leven, doelen, zorgen en welke bijwerkingen ze (on)draaglijk zouden vinden, denken ze daar thuis nog eens rustig over na. Zo ontstaat meer persoonlijk inzicht dan bijvoorbeeld standaardfolders kunnen bieden. Patiënten krijgen de tijd en tuimte om een behandelkeuze te maken die bij hen past.
'Een patiënt gaf de indruk alle middelen te willen gebruiken om zijn leven te verlengen. Na het doorlopen van de keuzehulp kwam hij terug met de conclusie dat hij de tijd die hem nog restte zo prettig mogelijk wilde doorbrengen, ook al zou dat een verkorting van zijn levensduur inhouden. Dat soort verrassingen kom je tegen. Het is goed dat de patiënt het thuis nog eens rustig op een rij heeft kunnen zetten.'
- Dr. P. Nieboer, internist oncoloog, Wilhelmina Ziekenhuis Assen
Betere consulten, gedeelde besluitvorming
Oncologen ervaren dat gesprekken waardevoller en efficiënter worden. Met de persoonlijke voorkeuren op tafel voer je een goed gesprek op maat en wordt de consulttijd effectiever benut. Oncoloog Hans Pruijt van het Jeroen Bosch Ziekenhuis ziet dat patiënten een ‘aha-moment’ krijgen.
'De keuzehulp helpt bij het begrijpen van de kanker, de mogelijkheden en bijwerkingen en risico’s. Dat geeft de patiënt het gevoel mee te kunnen praten.'
- Dr. J.F.M. Pruijt, Jeroen Bosch Ziekenhuis
Praktische tips uit het veld
In de afgelopen jaren is er veel ervaring opgedaan met de implementatie van de Dikkedarmkanker keuzehulp. In zo’n 30 ziekenhuizen wordt de keuzehulp ingezet als vast onderdeel van het zorgtraject. Hieronder vind je praktische tips, gebaseerd op best practices van zorgverleners.
- Gebruik het uitreikvel tijdens het eerste consult
Dit maakt behandelopties visueel en begrijpelijk. Het ondersteunt het gesprek in de spreekkamer en verlaagt de drempel om de keuzehulp thuis in te vullen.
- Moedig patiënten aan om de keuzehulp thuis te gebruiken
Geef een korte uitleg over wat de keuzehulp hen kan opleveren en verwijs naar de website. Benoem expliciet dat ze dit samen met een naaste kunnen doen. En geef aan dat je in het volgende consult graag terughoort wat eruit kwam.
- Vraag in het vervolgconsult actief naar de samenvatting
Zo breng je het gesprek op persoonlijke voorkeuren in plaats van algemene informatie. Het gesprek wordt daarmee inhoudelijker én waardevoller.
- Zorg voor structurele inbedding in het team
Betrek het hele team bij de voorbereiding en plan vaste momenten om ervaringen met de keuzehulp te delen. Teamrapportages van ZorgKeuzeLab geven inzicht in gebruik en maken verbeterpunten bespreekbaar.
- Wees alert op diversiteit in de patiëntpopulatie
Onderzoek en ervaring uit de praktijk laten zien dat de keuzehulp ook geschikt is voor patiënten met lage gezondheidsvaardigheden en oudere patiënten. Maak dus geen selectie in de spreekkamer, maar nodig iedereen uit om de keuzehulp te gebruiken.
Samen beslissen, samen verbeteren
De keuzehulp helpt om samen beslissen te verankeren in de dagelijkse praktijk. Patiënten voelen zich beter voorbereid, consulten worden doelgerichter, en artsen ervaren meer ruimte om af te stemmen wat voor de patiënt belangrijk is. De ervaring uit het veld is duidelijk: dit werkt!
De Dikkedarmkanker keuzehulp, ontwikkeld door ZorgKeuzeLab in samenwerking met medisch specialisten, patiënten en de MDL Fonds, ondersteunt mensen met uitgezaaide dikkedarm- of endeldarmkanker bij één van de moeilijkste beslissingen in hun leven.
Wil jij de Dikkedarmkanker keuzehulp inzetten in jouw ziekenhuis? Kijk op zorgkeuzelab.nl of neem contact op via:
![]()
Natascha Snel, zorgconsultant
natascha@zorgkeuzelab.nl
We denken graag met je mee over de aanpak die past bij jouw team.
