"Meeting of Minds Kanker en Ouderen" in Deventer Ziekenhuis

logo_deventer_ziekenhuis_2In navolging op het succes van de afgelopen twee jaar vond op zaterdag 28 maart de eerste regionale versie van de “Meeting of Minds Kanker en Ouderen″ plaats in het Deventer Ziekenhuis, georganiseerd door het KWF. Met als thema van de dag: “Communicatie met en over de patiënt”, waar gedeelde besluitvorming uiteraard ook een belangrijk onderdeel vanuit maakt. De gastenlijst bestond met name uit enthousiaste en betrokken zorgverleners en beleidsmakers van uit de regio Deventer en ook het ZorgKeuzeLab was uitgenodigd om haar visie te delen met de groep. Een verslag van deze inspirerende dag.

In Nederland krijgen per jaar ongeveer 100.000 mensen de diagnose kanker. 60 procent daarvan is ouder dan 65 jaar, en 40 procent ouder dan 70. Toch weet de gezondheidszorg vaak niet goed wat gangbare therapieën tegen kanker voor uitwerking hebben op de oudere patiënt doordat het klinische onderzoek zich met name richt op mensen tussen de 30-55 jaar. Daarnaast vindt er bij oudere patiënten zowel vaak overbehandeling als onderbehandeling plaats.

Communicatie voor elkaar?
"Communicatie is geen luxe, het is een basis instrument." vertelt Julia van Weert, hoogleraar Gezondheidscommunicatie UvA, via een introductiefilm. Bij ouderen vraagt dit extra aandacht, uit onderzoek blijkt dat ze slechts 25% onthouden van het gesprek, daarnaast hebben ze vaak moeite hebben met het onderscheiden van hoofd- en bijzaken, zien en/of slechter horen en er vaker sprake is van bijkomende ziekten (co-morbiditeiten). Investeren in goede communicatie is erg belangrijk, als een patiënt zich gehoord voelt, blijft er ook meer hangen van het gesprek en begrijpen ze beter wat het betekent voor hun toekomstperspectief en kunnen ze beter aangeven wat aansluit bij hun voorkeur.

Tips voor de patiënt zijn:

  • Bereid je voor op het gesprek voor vooraf vragen op te schrijven en mee te nemen,
  • Neem een tweede persoon mee naar het gesprek, twee horen meer dan een,
  • Neem het gesprek op, zodat je het thuis na kunt luisteren.

De rol van de geriater in het MDO
Truus Schuurman, geriater Deventer Ziekenhuis, geeft aan dat patiënten van 70 jaar en ouder minder vaak de standaard behandeling krijgen, terwijl dat niet altijd terecht is. De gemiddelde levensverwachting in westerse landen is hoog, maar de ene oudere is de andere niet. In plaats van het focussen op de werkelijke leeftijd, is het belangrijk om in te schatten wat de biologische leeftijd is. Gezonde ouderen horen in aanmerking te komen voor de standaardbehandeling, bij de fragiele ouderen kun je kiezen om palliatief te behandelen en dan is er ook nog een middengroep waarvoor de behandeling mogelijk wat aangepast kan worden. Om een goede inschatting te maken i welke categorie de oudere valt, is het Comprehensive Geriatric Assesment (CGA) een belangrijk onderdeel. Met als voornaamste doel om samen met de patiënt te komen tot de voor hem juiste behandeling.
Vanuit het ziekenhuis kan de geriater het CGA kunnen uitvoeren, en de huisarts zou dat in de thuissetting moeten doen. Door de uitkomst van het CGA in het MDO mee te nemen wordt over- en onderbehandeling voorkomen.

Wie heeft de regie?
Bekijk de documentaire, gemaakt in opdracht van Geriotto, waarin oudere kanker patiënten aan het woord komen over hun ervaringen en benadrukken hoe belangrijk goede communicatie is. Daarbij gaat het om het zien en begrijpen van de persoon achter de ziekte en wat voor hem belangrijk is.

Tijdens het slecht nieuws gesprek keek de arts op de computer en zag toen pas dat er ‘iets niet goed was’. Er werd gezegd dat er geen chemo gegeven wordt boven de 80.- oudere patiënt met kanker

Van links naar rechts, Truus Schuurman, Alex Imholz, Wout Schoevers, Marja Fuchs, Regina The, Leo Jetten, Henne van Egteren, Cindy Hobert

Van links naar rechts: Truus Schuurman, Alex Imholz, Wout Schoevers, Marja Fuchs, Regina The, Leo Jetten, Henne van Egteren, Cindy Hobert

Kwetsbaarheid en radiotherapie bij ouderen
"Er is veel variatie onder de oudere doelgroep, de ene 75 jarige is de andere niet. Net zoals kinderen niet zomaar kleine volwassenen zijn, zijn ouderen niet zomaar volwassenen met meer jaren op de teller." aldus Wout Schoevers, radiotherapeut en oncoloog. Er is weinig bewijsvoering voor de oudere patiënt wat betreft radiotherapie. Veel onderzoek heeft geen patiënten ouder dan 70 jaar. De bestaande richtlijnen zijn dus extrapolaties van volwassenen. Het is belangrijk dat therapie op maat wordt gegeven met onderbouwing van bewijs (evidence based medicine), daarvoor is onderzoek nodig. Daarnaast is het belangrijk dat de therapie uniform is: een patiënt krijgt in Deventer dezelfde behandeling als hij in Zeeland zou krijgen. En dat bij het maken van de behandelkeuze niet alleen de klinische blik van de arts wordt meegenomen, maar dat ook de patiënt en zijn naaste kan aangeven wat hij aan kan, zowel fysiek als mentaal.

De rol en mogelijkheden van e-Health toepassingen
OZO (OuderenZOrg) verbindzorg is een online hulpmiddel waarmee opname in een verzorgingshuis kan worden voorkomen/uitgesteld: de zorgvrager blijft gewoon thuis wonen. "Door de zorg thuis optimaal te organiseren wordt dat mogelijk." geeft Cindy Hobert aan. Het gebruik van een speciaal online tool maakt het mogelijk om alle betrokkenen bij de zorgvrager (familie, thuiszorg, (para)medici) met elkaar te laten communiceren om de zorg goed op elkaar af te stemmen en tijdig aangekaart kan worden als er iets niet goed gaat.

Kiezen: dat doen we samen
In mijn presentatie heb ik toegelicht dat de missie van het ZorgKeuzeLab is om patiënten en artsen zo goed mogelijk te ondersteunen bij het kiezen van de best passende behandeling.‘De beste behandeling’ is voor iedere patiënt anders. Arts en patiënt hebben daar beiden een verantwoordelijkheid in. Het is de taak van de arts om aan de patiënt te vertellen wat de risico’s en voor- en nadelen van een behandeling zijn. Het is de taak van de patiënt om aan te geven wat zijn wensen zijn, wat belangrijk is voor hem. Meer dan de helft van de patiënten ervaren een barrière om hun mening te delen met hun arts als ze hier niet toe zijn uitgenodigd in de angst als lastige patiënt gezien te worden.

Effectief gesprek
Het is belangrijk dat de communicatie in de spreekkamer goed is. Het helpt als de arts de patiënt uitnodigt om samen met hem te kiezen. Het ZorgKeuzeLab heeft keuzehulp platform dat artsen en verpleegkundigen ondersteunt om patiënten te betrekken bij de behandelkeuze. En patiënten eerlijke en begrijpbare informatie geeft en helpt om aan te geven wat voor hen van belang is. Zodat er een effectief gesprek kan plaatsvinden tussen de zorgverlener en de patiënt.


Laatste berichten
Archief